Краток опис на хиерархијата во датотечниот систем во ГНУ/Линукс

Нема сомнение дека едно од најзбунувачките нешта кај новите Linux корисници е датотечниот-систем.
Бидејќи повеќето од луѓето што прв пат се среќаваат со Linux се навикнати на Windows шемата, познавањето на C:Windows нема да им помогне многу.
Со овој текст ќе се обидам да им олеснам на новите Linux корисници подобро да го запознаат датотечниот систем на Linux и да ги сватат значењата на /etc /usr /boot ...

Еве кратка листа на најважните елементи што го сочинуваат датотечниот систем на ГНУ/Линукс:


/


root директориумот се смета за почеток на целиот датотечен-систем во Linux и UNIX. Во некоја смисла, тој е еквивалентен со C: во DOS и во Windows. root (/) не смее да се помеша со /root кој всушност претставува home директориум за root акаунтот.

/bin


Овој директориум ги содржи основните извршни датотеки потребни за работа во конзола (ls, mv, cp, mkdir, tar, cat ...)


/boot


Овој директориум ги содржи сите фајлови потребни за подигнување на ГНУ/Линукс оперативниот систем. Овие датотеки се неопходни за алоцирање на меморија и монтирање на други датотечни-системи. Препорачливо е, при инсталирање на Linux, /boot директориумот да се креира на посебна партиција од околу 30тина мегабајти.


/dev


Уште едно нешто што е тешко да се разбере за новите Linux корисници е тоа што во оваа околина се е претставено како фајл. Така на пример, хардверските уреди се монтирани во соодветен директориум на фајл-системот, во овој случај /dev. Овде ќе го најдете целиот хардвер што го имате: /dev/cdrom, /dev/floppy, /dev/hda1 ...


/etc


Овој директориум ги содржи најголем дел од системските конфигурациони датотеки за Linux: XF86Config и целиот /etc/X11 (конфигурационите датотеки за X11), /etc/rc.d (датотеките за иницијализација) итн.


/home


Овој директориум ги чува сите датотеки што им припаѓаат на корисниците кои имаат пристап на системот. (пр. /home/tosho за корисникот tosho)


/lib


Овој директориум ги содржи сите системски библиотеки потребни за стартување на Linux апликациите.


/lost+found


Доколку се случи Linux системот да падне (на пример при снемување на струја), fsck ќе се стартува откако ќе го рестартирате системот и ќе провери дали имате оштетени датптело (сличнo на ScanDisk во Windows). Во случај да најде нешто, ќе го стави во /lost+found


/mnt


Овој директориум е креиран за во него да ги монтирате другите надворешни датотечни-системи. Секако, вие можете да ги монтирате каде што сакате, но ова е препорачаниот директориум кој постои токму за таа цел.


/opt


Овој директориум останал како за потсетување на старите добри UNIX денови, кога сите апликации што не доаѓале со оперативниот систем, биле инсталирани овде. Повеќето произведувачи на Linux дистрибуции веќе не ја користат таа практика и затоа во повеќето случаи овој директориум останува празен.

/proc


Овој директориум претставува виртуелен датотечен-систем. Тој воопшто не зазема простор на тврдиот диск и доколку ја стартувате df командата ќе забележите дека секогаш е наполнет 100%. Ова е вообичаено бидејќи овој директориум го користи кернелот за да динамички ги складира информациите за тоа како работи хардверот. Добра идеја би било да разгледате и да видите какви информации се чуваат овде.


/root


Како што споменав некаде погоре, /root директориумот не не ништо освен home директориум за root акаунтот. (сватете го како замена за /home/root)


/sbin


Овој директориум ги содржи системските извршни датотеки кои му се важни на оперативниот систем. Без овие датотеки системот нема да може да се подигне.


/tmp


Ова е место каде што Linux ги складира привремените датотеки. (исто како c: emp или c:windows emp во Windows)


/usr


Овој директориум ги содржи корисничките бинарни датотеки (оние кои не се ставени во /bin или /sbin). Повеќето дистрибуции овој директориум го користат за складирање на датотеките од инсталираните пакети. Посебно интересен дел од /usr е /usr/doc директориумот во кој можете да најдете еден куп документација за софтверот инсталиран на вашиот систем.


/var


Во овој директориум можете да ги најдете spool директориумите за принтерот и поштата, PID-овите за различните daemon-и кои работат во позадина (/var/run), лог датотеки од boot процесот, сигурносни пораки итн.